12/4/2008 · Kategori: Ticari Sogutucular
1.8 KABİN KAPASİTE HESABI
a) Cidarlar ve servis ısısı
Cidarlardan gelen ısı miktarı: Q= A.U.(tdış-tiç)[kcal/24 h]
A: Dolabın veya soğuk deponun dış yüzeyi [m2]
U: 24 saatte 1 m2 yüzeyden 10C sıcaklık için geçen ısı miktarı (TABLO-1.3)
tdış: Dolabın dışındaki sıcaklık (ortalama) [0C]
tiç: Dolabın içindeki sıcaklık (ortalama) [0C]
Ahşap dolaplarda, özellikle derinliği az ve kapıları büyük olanlarda kuvvetli veya çok kuvvetli servise ait değerler alınmalı.
Kuvvetli Servis: Perakende satış yapan dükkanlarda (Salamcılar, bakkallar, büfeler vb.)
Normal Servis: Dolap günde birkaç kere açılırsa (Esas satış vitrinden yapıldığı zaman)
Hafif Servis: Dolap satış işinden ziyade depo olarak kullanıldığı zaman.
b) Mallardan gelen ısı
Mallardan gelen ısı: Qm= M.C.(tg-tiç) [Kcal/24 h]
M: 24 saatte gelen ısı miktarı [kg]
C: Malların özgül ısısı [kcal/kg.K] (TABLO-1.4)
tg: Malların giriş sıcaklığı [0C]
tiç: Odanın sıcaklığı [0C]
c) Diğer ısı kaynaklarından gelen ısılar
Bu ısılar, insanlardan, lambalardan, fan motorlarından ve defrost ısıtıcılarından kaynaklanan ısılardır.
1 W elektrik gücü için 0.860 [kcal/h]
Çalışan bir işçi için 124 [Kcal/h] alınabilir.
TABLO 1.3 Mantar için 1 m2 yüzeyden 10C sıcaklık farkı için geçen ısı günlük miktarı
12/4/2008 · Kategori: Ticari Sogutucular
TİCARİ SOĞUTUCULAR
1.1 ÇEŞİTLİ TİCARİ SOĞUTMA SİSTEMLERİ
a) Ticari soğutucular
· Yiyecekler için:
-Soğutma kabinleri
-Dondurma kabinleri
-Yatay kabinler
-Hızlı soğutma
· Şişe rafları
· Hastaneler
b) Odalar
· Soğuk depolama odaları
· Dondurma odaları
c) Teşhir kasaları ve tezgâhlar
· Şarküteri et, meyve ve sebzeler ve süt ürünleri
· Şekerleme ve çikolata dolapları
· Self servis dolapları
· Dondurma teşhis dolapları
· Donmuş gıda teşhir dolapları
· Soğuk yiyecek dolapları
· Bar tezgahları
d) İçecek soğutucular ve dağıtıcıları
· Su soğutucuları
· Hafif içecek soğutucuları
· Meyve suyu soğutucuları
· Bira servis cihazları
· Buzlu içecekler için
· Satış makineleri
e) Dondurma makineleri
· Endüstriyel dondurma makineleri
· Ev tipi dondurma makineleri
· Pastörize ve krema makineleri
· Krema makineleri
f) Buz makineleri
· Küp tipi buz üreten makineler
· İnce veya tanecikli buz üreten makineler
g) Akvaryum soğutucuları
1.2 TİCARİ SOĞUTMA KABİNLERİNİN YAPISAL UNSURLARI
a) Estetik ve Görünüş:
Ticari soğutucular umumiyetle bakkal, kasap, manav, süper-market ve lokanta gibi insanlara çeşitli gıda ve sebzelerin teşhir edildiği yerlerde bulundukları için, insanların gözlerine güzel görünecek tarzda, temiz, zarif olmalıdır.
b) Hafiflik:
Ticari soğutucuların, özellikle nakil vasıtalarında bulunanları başta olmak üzere hafif olmaları, kolaylıkla taşınabilmeleri gerekmektedir. Budan dolayı dolap iskeleti hafif malzemelerden yapılması avantajlı olur.
c) Hava Hareketi
Ticari soğutucular içerisinde düzenli bir hava hareketinin sağlanması, soğutmanın bütün hacminde aynı oranda yapılabilmesi için gereklidir. Bu hava hareketi umumiyetle cebri sirkülasyonlu, bazen de tabii sirkülasyonlu olarak yapılır.
Bu soğutucular içerisine gıda maddeleri, hava hareketine müsaade edecek şekilde düzenli olarak yerleştirilir. Bu soğutucular içerisine gıda maddeleri, hava hareketine müsaade edecek şekilde düzenli olarak yerleştirilmelidir.
d) Gürültü Durumu:
Ticari soğutucuların çalışması esnasında civardaki müşterileri rahatsız etmemesi, sessiz çalışmaları önemlidir. Özellikle askı yayları gevşek olan hermetik kompresörler ve cihaz gövde bağlantısı iyi yapılmayan kompresörler, balansı iyi olmayan fanlar fazla gürültü yaparak çevredeki kişileri rahatsız ederler.
Bu durumları önlemek amacıyla şu tip çarelere başvurulmaktadır:
· Soğutucudaki kompresör ve kondenser bölgelerine ses yalıtımı yapmak ,
· Bu dolapların soğutucu akışkan borularını, soğutucu evaporatörlerini paralel bağlamak suretiyle kondenser-kompresör gruplarını binanın gürültüden etkilenmeyecek bir yerine (dışına veya bodrum kata) monte edilmesi.
e) Temizleme Kolaylığı
Ticari soğutucuların kolayca temizlenebilmeleri gereklidir. Bunu sağlamak için bu tip soğutucuların iç ve dış kısımları emaye, kromajlı sac, özel plastik maddelerle kaplanır.
1.3 BİR TİCARİ SOĞUTMA DEVRESİNİN ÇEŞİTLİ PARÇALARI
Bazı büyük ticari kompresör sistemleri yarı hermetiktir. Şişe soğutucuları, içecek dağıtıcıları ve dondurma kabinleri gibi birçok tekli ünite uygulamalarında geliştirilmiş bir hermetik sistem kullanılır. Bu sistemlerin dizaynı ev tipi soğutuculara benzemekle birlikte kabin dizaynları onlardan farklıdır.
Bazı durumlarda çevrim daha karmaşıktır. Çünkü bu sistemler, yük boşaltıcıları ve otomatik defrost cihazlarını, çoklu evaporatörleri, ilave kontroller ve daha karmaşık boruları kapsar.
Şekil-1.1‘de tekli bir ünite mekanizması görülmektedir. Bu ünitede şu elemanlar mevcuttur:
1) Yüksek basınç tarafı
a) Kompresör, genellikle hermetik
b) Kondenser, genellikle hava soğutmalı
c) Sıvı deposu
d) Yüksek basınç motor güvenlik kontrolü
e) Sıvı hattında kurutucu ve gözetleme camı
Soğutucu akışkan ve kontrolleri sistemin alçak ve yüksek tarafları ayrılma noktasıdır. Bu kontrol bir otomatik, termostatik valf ve kılcal borudan oluşur.
2) Alçak Basınç Tarafı
a) Evaporatör
b) Alçak basınç ve sıcaklıklı motor kontrolü
c) Emme hattı-bazılarında filtre kurutucu ve emiş hattı taşıma akümülatörü
Şekil-1.2’de gösterilen çoklu evaporatörlü sistem aşağıdaki elemanları kapsar:
1) Yüksek Basınç Kısmı
a) Kompresör, genellikle yağ ayırıcı ile birlikte
b) Kondenser, sıvı veya hava soğutmalı
c) Sıvı deposu
d) Yüksek basınç motor kontrolü
e) Filtre kurutuculu sıvı hattı ve gözetleme camı
f) Su vanası, su soğutmalı ünitede kullanılır.
Soğutucu akışkan kontrolü, yüksek basınç kısmı ve alçak basınç kısmı arasındaki bölünme noktasıdır.
2) Alçak basınç kısmı:
a) Soğutucu akışkan kontrolü, (İki veya daha fazla) genellikle TGV
b) Evaporatörler (iki veya daha fazla), bunlar şu farklı tiplerde olabilir; tabii hava soğutmalı, cebri hava soğutmalı veya su soğutmalı
c) Motor kontrolü, genellikle basınç tipli
d) Kurutuculu emiş hattı ve emiş hattı basınç regülatörü
e) İki sıcaklıklı valfler, farklı sıcaklık gerektiren tesisler için
f) Genleşme tankları, hızlı basınç değişimlerini azaltmak için
g) Çok valfliler, çok sıcaklıklı tesisler için